ประวัติศาสตร์ นครบาลเพชรบูรณ์

วิศัลย์ โฆษิตานนท์ เขียน
เผลแพร่ทางเว็บไซต์ของผู้เขียนเมื่อปี 2550 อ่านฉบับเต็มได้ตามลิงก์ https://wisonk.wordpress.com/2007/06/12/%E0%B8%99%E0%B8%84%E0%B8%A3%E0%B8%9A%E0%B8%B2%E0%B8%A5%E0%B9%80%E0%B8%9E%E0%B8%8A%E0%B8%A3%E0%B8%9A%E0%B8%B9%E0%B8%A3%E0%B8%93%E0%B9%8C-%E0%B9%82%E0%B8%94%E0%B8%A2-%E0%B8%A7%E0%B8%B4%E0%B8%A8%E0%B8%B1/

การดำเนินการสร้างเมืองหลวงใหม่แห่งนี้ จอมพล ป. พิบูลสงคราม ได้บัญชาการโดยออกเป็นคำสั่งนายกรัฐมนตรีเป็นส่วนใหญ่  โดยมีคำสั่งครั้งแรกในวันที่ 13 มีนาคม 2486 และได้มีประกาศใช้พระราชกำหนดระเบียบราชการบริหารนครบาลเพชรบูรณ์ฯ พ.ศ. 2487 กำหนดให้ราชการบริหารส่วนภูมิภาคจังหวัดเพชรบูรณ์เป็นนครบาลเพชรบูรณ์ และดำเนินการอพยพราษฎรมาตั้งหลักแหล่งที่เพชรบูรณ์ พร้อมกับย้ายที่ทำการรัฐบาล ตลอดจนกระทรวง กรมและสถานที่ราชการต่าง ๆ มาตั้งที่เพชรบูรณ์  มีการทำพิธีตั้งหลักเมืองนครบาล ฯ ที่บ้านบุ่งน้ำเต้า อำเภอหล่มสัก เมื่อวันที่ 23 เมษายน 2487  ส่วนที่ทำการราชการต่าง ๆ นั้นจะสร้างเป็นลักษณะชั่วคราว เรียกว่าโครงสร้าง จ.ผ.ด. (จักสาน-ไม้ไผ่-ดินเผา) ซึ่งได้เสื่อมสภาพไปหมดแล้ว ในปัจจุบันคงเหลือแต่เพียงเสาหลักเมืองนครบาลฯ เท่านั้น

ดวงตะวันลับเหลี่ยม ภูผานี้     ล่วงราตรีก็แจ้ง เปล่งแสงใส
ดุจดังเพชรบูรณ์ นครไกล    จะสดใสคงอยู่ คู่ฟ้าดิน
(บทเพลงที่ใช้รำในพิธียกเสาหลักเมืองนครบาลเพชรบูรณ์ เมื่อ 23 เม.ย. 2487 ที่ ต.บุ่งน้ำเต้า)